Alleen meer vrouwen werven maakt de IT niet diverser

Een meetingruimte binnenlopen, rondkijken en beseffen dat je de enige vrouw bent: voor Edine Olijve (AI-consultant), Marjolijn Bömer (Solution Architect), Birgit Stam (CFO) en Danique Taal (Head of Marketing & Communications) bij InSpark is het een herkenbaar patroon. Veel organisaties reageren daarop door simpelweg meer vrouwen te willen werven, maar daarmee wordt het echte probleem niet opgelost.

Dat probleem heet stereotypering en komt in de IT op allerlei manieren terug. In hoe we ons een IT’er voorstellen, in hoe vrouwen en mannen op de werkvloer worden beoordeeld, in de taal die we gebruiken en zelfs in hoe mensen wel of niet durven te solliciteren.

Die stereotypering bepaalt wie zich welkom voelt, wie kansen krijgt en wie zich drie keer moet bewijzen voordat het gesprek überhaupt begint. In deze podcast praten Edine, Marjolijn, Birgit en Danique openhartig over die verschillende vormen van stereotypering, wat ze daarvan merken in hun werk en wat er volgens hen moet veranderen.

Luister je liever dan dat je leest? Beluister de aflevering hier: 

Het stereotype beeld van IT
Edine wilde na de middelbare school al de IT in, maar omdat technische vakken haar minder lagen, werd het haar afgeraden. Tien jaar later stapte ze alsnog in, zonder die vakken nodig te hebben gehad. Nu geeft ze gastlessen op basisscholen. Wanneerkinderen op basis van een simpele uitleg van haar werk moeten tekenen hoe een IT’er eruitziet, tekenen ze bijna altijd een man. Het beeld van IT als puur technisch vak is hardnekkig, zelfs bij de jongste generatie.

Maar IT is allang veel breder. Rollen variëren van strategisch advies en verandermanagement tot het ontwerpen van systemen en het analyseren van gebruikersgedrag. Marjolijn ziet dat dagelijks: waar IT vroeger vooral onderhoud en beheer was, draait het nu om strategie en innovatie. Dat past niet meer in het clichébeeld van nulletjes en eentjes.

Birgit trekt de vergelijking met de gezondheidszorg, waar nu pas duidelijk wordt hoe vaak behandelingen gebaseerd zijn op onderzoek binnen een homogene groep. Diezelfde eenzijdigheid zie je ook in IT. Hoe diverser de mensen die systemen bouwen, hoe beter die systemen aansluiten bij iedereen die ze gebruikt. Diversiteit is geen doel op zich, maar een kwaliteitseis. Bij InSpark staat talent en perspectief daarom centraal.

3-0 achter voordat je begint
Stereotypering werkt door op de werkvloer. Marjolijn is regelmatig de enige vrouw bij een klant en hoort bij een eerste kennismaking soms: “Oh, heb ik een vrouw tegenover me zitten.” Ze voelt dat ze zich drie keer moet bewijzen voor dingen die bij mannelijke collega’s als vanzelfsprekend worden aangenomen. Niet uit kwade wil, maar uit onbewuste aannames.

Birgit noemt het 3-0 achterstaan voordat je begint. Inmiddels staat ze naar eigen zeggen 4-3 voor, juist door zichzelf niet te laten veranderen en vanuit eigen kracht te blijven handelen.

“Ik ben in het verleden letterlijk excuustruus genoemd. Zo van: jij zit hier alleen omdat er een diversiteitsbeleid uitgevoerd wordt. Je voelt dan dat je vijf keer zo hard moet rennen om op hetzelfde niveau gewaardeerd te worden.”

— Birgit Stam, CFO bij InSpark

Wat helpt, is het bespreekbaar maken. Concreet benoemen wat er gebeurt en collega’s wijzen op patronen die ze zelf niet zien. Marjolijn legt bij elke nieuwe klant meteen haar expertise op tafel, zodat die drempel direct weg is. Edine herkent het: bij sommige organisaties begon ze op 3-0 achterstand, bij andere op een gelijk speelveld.

Pittige tante is geen feedbackterm
Stereotypering zit ook in taal. Birgit merkt dat feedback voor vrouwen vaker gaat over toon en gedrag dan over inhoud. Een vrouw die fel reageert, is al snel een “pittige tante”, terwijl een man met hetzelfde gedrag “daadkrachtig” heet. Het werkt ook andersom: een man die als “zacht ei” wordt weggezet, wordt net zo goed in een stereotype gedrukt.

Het gevolg is dat mensen zichzelf aanpassen, discussies zachter ingaan of zich kleiner maken. Dat kost organisaties talent. Diversiteit gaat niet over vaste rollen of types, zegt Birgit, maar over teams met verschillende perspectieven en werkstijlen. Die variatie maakt een team sterker. Bij InSpark is de afspraak helder: beoordeel op inhoud en resultaat, en stuur bewust op de kwaliteit van feedback.

Focus op potentieel en leervermogen
Cultuurverandering gaat langzamer dan technologische verandering, maar de beweging is er. Op conferenties staan meer diverse sprekers en op social media zijn meer verschillende IT-professionals zichtbaar. Toch stokt het vaak bij sollicitaties. Onderzoek laat zien dat mannen sneller solliciteren, ook als ze niet aan alle eisen voldoen, terwijl vrouwen wachten tot ze het volledige lijstje kunnen afvinken.

Dat hoeft niet, zegt Marjolijn. Met zestig procent en de bereidheid om te leren kom je er ook. Organisaties moeten daar net zo goed in meebewegen. Vacatureteksten die lezen als een checklist trekken een homogene groep aan. Beschrijf liever het werk en de impact ervan. Minder nadruk op wat iemand al moet kunnen, meer op potentieel en leervermogen.

InSpark zet hier bewust stappen in: genderneutrale vacatureteksten, focus op kwaliteit en gesprekken zoals deze podcast. Ook het selectieproces verdient aandacht. Mensen kiezen onbewust vaak iemand die op henzelf lijkt, waardoor homogeniteit in stand blijft. Terwijl je juist iemand moet aannemen die complementair is aan jouw skills. Diversiteit alleen bij instroom regelen werkt niet als de rest van de organisatie homogeen blijft.

Edine wil het concreet maken: in Nederland ligt het percentage vrouwen in IT tussen de 14% en 19%. Haar ambitie is dat dit groeit, zodat de sector beter aansluit bij de diversiteit die er wél is.

Wat dan wel werkt
Als meer vrouwen werven niet de oplossing is, wat dan wel? Het begint bij beeldvorming en cultuur. Laat vanaf de basisschool zien hoe breed IT is. Richt feedback op inhoud. Schrijf vacatures die uitnodigen in plaats van afschrikken. En zorg voor leiderschap dat bewust stuurt op kwaliteit en perspectief.

Over tien jaar, hopen Edine, Marjolijn, Birgit en Danique, zijn communities voor vrouwen in tech en dagen als International Women’s Day niet meer nodig. Omdat een diverse vertegenwoordiging dan de norm is.

IT gaat over strategie, klantgesprekken, verandering en innovatie. Vink je niet alle boxjes af op een vacaturetekst? Solliciteer dan toch. Kwaliteit, nieuwsgierigheid en leervermogen wegen minstens zo zwaar als een lijstje eisen.

Bij InSpark kijken we naar de mens en zetten we kwaliteit centraal. Benieuwd of het bij jou past? Bekijk onze vacatures op InSpark.nl of neem contact op.